Dikte is niet alles β€” wat de lambda-waarde je niet vertelt

Op de verpakking staat de lambda-waarde groot afgedrukt. Hoe lager, hoe beter β€” zo lijkt het. Maar voor natuurlijke isolatie vertelt dat getal maar een deel van het verhaal.

Wat meet de lambda-waarde eigenlijk?

De lambda-waarde (Ξ») geeft aan hoe goed een materiaal warmte geleidt, ongeacht de dikte. Hoe lager, hoe beter isolerend. Maar de lambda-waarde zegt niets over:

  • β—‰Warmtecapaciteit β€” hoeveel warmte een materiaal kan opslaan voordat het die doorgeeft (cruciaal voor zomercomfort)
  • β—‰Vochtregulatie β€” of een materiaal vocht tijdelijk kan opnemen en afgeven zonder de isolatiewaarde te verliezen
  • β—‰Uitvoering β€” kieren, naden en koudebruggen in de constructie bepalen in de praktijk meer dan een paar honderdsten verschil in lambda

Waarom houtvezel in de praktijk beter presteert

Houtvezelisolatie heeft een lambda-waarde van 0,038–0,044 W/mK β€” vergelijkbaar met glaswol. Toch presteren houtvezelplaten in de praktijk beter dan de lambda-waarde suggereert. De reden: de vervilte vezelstructuur weerkaatst infraroodstraling diffuus, vergelijkbaar met het effect van een reflectiefolie β€” maar dan volledig naturlijk en zonder de folie. Dat verklaart waarom voor houtvezel de rekenwaarde (Ξ»calc) soms gunstiger uitvalt dan de declared waarde (Ξ»d).

Goed om te weten:

De declared lambda-waarde is de waarde op de verpakking. De rekenwaarde (Ξ»calc) is wat bij de bouwfysische berekening gebruikt wordt en is vaak circa 20% hoger om veiligheidsmarges in te bouwen. Bij materialen die vocht kunnen absorberen β€” zoals sommige biobased isolaties β€” is dit verschil relevant.

Warmtecapaciteit: de vergeten waarde

Naast de lambda-waarde bestaat de specifieke warmtecapaciteit (c), uitgedrukt in J/kgΒ·K. Die geeft aan hoeveel energie nodig is om 1 kg materiaal 1 graad warmer te maken. Materialen met een hoge c-waarde geven temperatuurveranderingen langzaam door β€” essentieel voor bescherming tegen zomerhitte.

MateriaalΞ» (W/mK)c (J/kgΒ·K)
Houtvezelplaat0,038–0,044~2.100
Cellulose0,037–0,042~1.600–2.000
Glaswol0,030–0,044~840
PIR-plaat0,022–0,028~1.400

Bronnen: fabrikantsdatasheets Pavatex / Gutex / Steico; Stichting Agrodome kencijfers biobased isolatie.

De conclusie voor de praktijk

Een paar honderdsten verschil in lambda-waarde is voor het eindresultaat minder bepalend dan een vakkundige, luchtdichte uitvoering. Kies het materiaal dat past bij de constructie, de bestemming en het binnenklimaat β€” niet alleen op het getal op de verpakking.